GAP(Good Agricultural Practice)

GAP(Good Agricultural Practice) หรือในทางภาษาไทยเรียกว่า “การปฏิบัติการทางการเกษตรดีที่เหมาะสม”เป็นแนวทางการปฏิบัติในไร่นา เพื่อผลิตสินค้าปลอดภัย ปลอดศัตรูพืชและคุณภาพถูกใจผู้บริโภค เน้นวิธีการวบคุมและป้องกันการเกิดปัญหาในกระบวนการผลิต

วัตถุประสงค์ของการทำGAP
1. ให้ได้ผลผลิตที่ปลอดภัย ปลอดศัตรูพืช และมีคุณภาพเป็นที่พอใจของผู้บริโภค
2. ให้เกิดความปลอดภัยต่อผู้ผลิต ผู้บริโภค และสภาพแวดล้อม
3. มีการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน

ความสำคัญของGAPเห็ด
จากเงื่อนไขการค้าระหว่างประเทศ รวมถึงกระแสการให้ความ ใส่ใจต่อความปลอดภัยต่อผู้ผลิต ผู้บริโภค และสภาพแวดล้อม เพื่อให้ได้ผลผลิตที่ปลอดภัย ปลอดศัตรูพืชและมีคุณภาพเป็นที่พอใจของผู้บริโภคซึ่งจะนำไปสู่ราคาผลผลิตที่มีเสถียรภาพ ทางกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมีกรมวิชาการเกษตรร่วมกับ สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแ ห่งชาติ จึงได้จัดทำมาตรฐานเห็ดและแนวทางการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (GAP) สำหรับเห็ดขึ้นมา

ผลดีของการทำGAP
1. ยกมาตรฐานพืชของไทยให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล
2. ตอบสนองข้อกำหนดในการค้าระหว่างประเทศ
3. เพิ่มอำนาจการต่องรองราคาสินค้า
4. เกิดระบบการตรวจสอบรับรองที่ได้รับความเชื่อถือ สร้างความเชื่อมั่น
5. สร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคโดยตรง และผู้ใช้วัตถุดิบเพื่ออุตสาหกรรม
6. ราคาผลผลิตคุณภาพที่มีเสถียรภาพ

สมาชิกGAPต้องทำอย่างไรบ้าง
ผลิตพืชตามมาตรฐานระบบจัดการคุณภาพตามข้อกำหนด 11ข้อ คือ
1. ข้อกำหนดด้านเห็ดเชื้อ
2. ข้อกำหนดด้านพื้นที่/โรงเรือน/วัสดุอุปกรณ์
3. ข้อกำหนดด้านวัสดุอุปกรณ์
4. ข้อกำหนดด้านวัสดุเพาะ
5. ข้อกำหนดด้านแหล่งน้ำ
6. ข้อกำหนดด้านการใช้วัสดุอันตรายทางการเกษตร
7. ข้อกำหนดด้านกระบวนการผลิตก่อนการเก็บเกี่ยว และการตรวจสอบการฆ่าเชื้อ(การดูแลรักษา)
8. ข้อกำหนดด้านการเก็บเกี่ยวและการปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว
9. ข้อกำหนดด้านการพักผลิตผล การขนย้ายในบริเวณที่ปลูก การรักษาและรวบรวมผลิตผล
10. ข้อกำหนดด้านสุขลักษณะส่วนบุคคล
11. ข้อกำหนดด้านการบันทึกข้อมูล

การปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี(GAP) สำหรับการผลิตเห็ด
1. เชื้อเห็ด
– เลือกใช้เห็ดจากแหล่งที่เชื่อถือได้ และตรวจสอบกลับได้ ไม่มีปัญหาการปนเปื้อนของเชื้อโรค แมลง ไร ศัตรูเห็ด
– ตรวจดูลักษณะการเจริญของเชื้อเห็ด
– เส้นใยเจริญจากจุดเริ่มต้นแผ่เป็นรัศมีอย่างสม่ำเสมอ
– สีและลักษณะของเส้นใยเห็ดตรงตามพันธุ์หรือชนิดเห็ด ไม่มีการปนเปื้อนของศัตรูเห็ด
– มีสถานที่พักเก็บเชื้อเห็ดที่สะอาด มีการดูแลกรักษาความสะอาดและป้องกันเชื้อโรคแมลง และไร ศัตรูเห็ด ไม่ให้เข้าทำลายเชื้อเห็ด
– ตรวจดูความบริสุทธิ์ของเชื้อเห็ดก่อนจะนำไปใช้ทุกครั้ง

2. พื้นที่/โรงเรือน/วัสดุอุปกรณ์
– บริเวณพื้นที่การผลิตเห็ดอยู่ห่างจากแหล่งทิ้งขยะ โรงงานผลิตสารเคมี หรือวัตถุอันตราย คอกปศุสัตว์ หรือพื้นที่ปลูกพืชที่ใช้สารเคมี
– จัดแบ่งพื้นที่การทำงานแต่ละชั้นตอนการผลิต สถานที่เก็บวัสดุอุปกรณ์เพาะเห็ดที่สะอาด เป็นสัดส่วน และมีระบบการดูแลรักษาความสะอาด การป้องกันการปนเปื้อนหรือการเข้าทำลายของศัตรูเห็ด
– พื้นภายในโรงเรือนเปิดดอกควรเป็นพื้นทราย พื้นกรวดอัดแน่น พื้นอิฐหรือพื้นปูนเพื่อสามารถทำความสะอาดและป้องกันกำจัดศัตรูเห็ด
– โรงเรือนเปิดดอกมีฝาผนังและหลังคาที่สามารถรักษาความชื้น อุณหภูมิ และมีช่องเปิด-ปิดสำหรับถ่ายเทอากาศที่เหมาะสมกับชนิดเห็ด
– ทำความสะอาดและป้องกันกำจัดศัตรูเห็ดในโรงเรือนเปิดดอกเห็ดทุกครั้ง หลังจากก้อนเชื้อเห็ดที่หมดอายุการให้ผลผลิตออกจากโรงเรือนแล้ว
– มีตารางกำหนดเวลาทำความสะอาดโรงเรือน บริเวณพื้นที่ทำงาน และวัสดุอุปกรณ์

3. วัสดุอุปกรณ์
– มีการทำความสะอาดและตรวจเช็คอุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิต เห็ดทุกครั้งหลังการใช้งาน

4. วัสดุเพาะ
– วัสดุและอาหารเสริมที่ใช่เพาะเห็ด ไม่มีการปนเปื้อนของสารเคมี หรือสารพิษ

5. แหล่งน้ำ
– ใช้น้ำสะอาดจากแหล่งน้ำที่ปราศจากการปนเปื้อนของารเคมี สารพิษหรือเชื้อจุลินทรีย์
– ตรวจสอบความเป็นกรดเป็นด่าง(pH)ของน้ำที่ใช้ ควรอยู่ระหว่าง 5-8

6. การใช้วัสดุอันตรายทางการเกษตร
– ระมัดระวังการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูเห็ด ในสถานที่ทำงาน โรงเรือน และโรงเก็บวัสดุอุปกรณ์ ด้วยชนิดอัตราการใช้ และระยะเวลาที่เหมาะสมกับความจำเป็น ไม่ก่อให้เกิดผลเสียหายหรือสารพิษตกค้างในเส้นใยดอกเห็ดและวัสดุเพาะเห็ด
– ไม่ใช้สารเคมีทุกชนิด ภายในโรงเรือน ที่กำลังเปิดก้อนเชื้อเห็ด ในระยะที่ดอกเห็ดกำลังเจริญเติบโต หรือในระยะที่ก้อนเชื้อเห็ดยังคงให้ผลผลิต

7. กระบวนการผลิตก่อนการเก็บเกี่ยว และการตรวจสอบการฆ่าเชื้อ(การดูแลรักษา)
– ปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบโต เช่น ปรับและรักษาสภาพ ความชื้นสัมพัทธ์อุณหภูมิ และการถ่ายเทอากาศภายในโรงเรือนเปิดดอกให้เหมาะสมต่อการเจริญของดอกเห็ด
– การป้องกันกำจัดศัตรูเห็ด
– การป้องกันแมลง โดยการแขวนพลาสติกเหลืองทากาวเหนียวกับดักแมลงไว้บริเวณประตู และภายในโรงเรือน
– การป้องกันโรค ไม่ใช้สารเคมี หรือวัตถุอันตรายภายในโรง เรือนเปิดดอกหากพบเชื้อโรคปนเปื้อนให้นำออกไปทำลายภายนอกโรงเรือนทันที
– ไม่รดน้ำหรือพ่นน้ำให้ความชื้นในโรงเรือนก่อนเก็บดอกเห็ด และไม่ให้เห็ดที่เก็บเกี่ยวแล้วเปียกน้ำ เพราะจะทำให้ดอกเห็ดเน่าเสียง่าย

8. การเก็บเกี่ยวและการปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว
– อุปกรณ์และภาชนะที่ใช้ ภาชนะเก็บเห็ดมีขนาดเหมาะสม สะอาด และเป็นวัสดุที่แข็งแรง สะดวกต่อการเก็บและเคลื่อนย้ายเห็ด สามารถรักษาคุณภาพของเห็ดที่เก็บมาแล้ว
– วิธีการเก็บเกี่ยว เก็บเป็นดอกหรือกลุ่มดอกเห็ดทั้งหมด ไม่ให้เหลือเศษดอกหรือก้านดอกเห็ดติดอยู่กับก้อนเชื้อ
– วิธีการปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว
.เก็บกวาดทำความสะอาดพื้นโรงเรือนหลังการเก็บดอกเห็ดทุกครั้ง
.ตัดแต่งดอกเห็ดให้สะอาดเรียบร้อยปราศจากสิ่งปนเปื้อนและได้ขนาดและคุณภาพตามที่ตลาดต้องการ โดยทำในบริเวณที่สะอาด และมีร่มเงาบังแสงแดด
.คัดแยกชั้นและคุณภาพของดอกเห็ด แยกบรรจุภาชนะ ในกรณีบรรจุภาชนะเพื่อวางจำหน่ายในซุปเปอร์มาร์เก็ต ให้ติดฉลากบอกชนิดเห็ด ผู้ผลิต สถานที่ผลิต จำนวนหรือน้ำหนักเห็ด วัน/เดือน/ปีที่เก็บเห็ด
.เก็บเศษเหลือของเห็ดจาการตัดแต่งไปทิ้งในบริเวณที่ห่างจากฟาร์มหรือโรงเรือนเพาะเห็ดไม่น้องกว่า 100 เมตร เพื่อไม่ให้เป็นแหล่งสะสมของโรค แมลง และศัตรูเห็ด หรือนำเศษเหลือไปทำปุ๋ยปลูกพืช
.ทำความสะอาดภาชนะเก็บเห็ด อุปกรณ์การเก็บการตัดแต่ง การคัดแยกชั้นเห็ด บริเวณที่ทำงานเพื่อป้องกันและลดความเสี่ยงที่เกิดจากศัตรูเห็ดในอนาคต
.เก็บก้อนเชื้อที่หมดอายุการให้ดอกเห็ดแล้ว ไปกำจัดทำลายในบริเวณภายนอกที่อยู่ห่างจากฟาร์มเพาะเห็ดไม่ย้อยกว่า 100 เมตร หรือนำไปทำปุ๋ยปลูกพืช

9. การพักผลผลิต การขนย้ายในบริเวรที่ปลูก การรักษาและการรวบรวมผลผลิต
9.1 ใช้ภาชนะที่บรรจุสะอาด มีการระบายอากาศได้ มีขนาดที่เหมาะสม ต่อการขนส่ง และสามารถรักษาเห็ด คุณภาพเห็ดไม่ให้เกิดคามเสียหายในระหว่างการขนส่ง
9.2 บรรจุปริมาณดอกเห็ดที่พอเหมาะกับภาชนะ ไม่ควรอัดแน่นเกินไปจนเกิดความเสียหายต่อคุณภาพเห็ด
9.3 พักภาชนะที่บรรจุแล้ว ไว้ในบริเวณที่สะอาด ถ่ายเทอากาศได้ดี ไม่ถูกแสงแดด หรือพักเก็บ ในตู้เย็นหรือถังเก็บความเย็น ที่อุณหภูมิ 10-15 องศาเซลเซียส เพื่อรักษาอุณหภูมิไม่ให้เห็ดร้อนจนเสียหาย
9.4 พาหนะขนส่งเห็ดควรสะอาด และมีหลังคาช่วยลดความร้อนจากแสงแดดที่จะก่อให้เกิดความเสียหายต่อดอกเห็ด
9.5 มีการรักษาคุณภาพเห็ด โดยการรักษาอุณหภูมิที่ 10-15 องศาเซลเซียส ความชื้นอยู่ที่ 70-80 เปอร์เซนต์ เพื่อให้เห็ดคงความสด และเก็บได้นานในระหว่างการขนส่ง
– การสอบกลับผลผลิตในกรณีบรรจุภาชนะเพื่อวางจำหน่ายในซุปเปอร์มาร์เก็ต ให้ติดฉลากบอก แหล่งที่มาของผลผลิตเห็ด ประกอบด้วย ชนิดเห็ด ผู้ผลิต สถานที่ผลิต จำนวนหรือน้ำหนักเห็ด วัน/เดือน/ปี ที่เก็บเห็ด และวัน/เดือน/ปี ที่แสดงถึงการหมดอายุของผลผลิต

10. สุขลักษณะส่วนบุคคล
10.1 มีอุปกรณ์รักษาความสะอาด ขณะเข้าทำงานในขั้นตอนการถ่ายเชื้อเห็ด หรือในขณะปฏิบัติงานในโรงเรือนเปิดดอกเห็ด
10.2 มีการทำความสะอาดเครื่องนุ่งห่ม ทำความสะอาดร่างการโดยการอาบน้ำ ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ และทำความสะอาดรองเท้าด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ เช่น คลอล็อก ก่อนปฏิบัติงานทุกครั้ง
10.3 มีสถานที่รับประทานอาหารเป็นสัดเป็นส่วนห่างจากโรงเรือนที่ปฏิบัติงานเห็ด
10.4 มีการตรวจสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

11. การบันทึกข้อมูล
11.1 บันทึกต้นทุนค่าวัสดุ ค่าแรงงาน และค่าขนส่งในการผลิตเห็ดแต่ละรุ่นตั้งแต่ขั้นตองแรกจนถึงขั้นตอนสุดท้ายของการเก็บดอกเห็ด
11.2 บันทึกข้อมูลการดำเนินงาน
11.2.1 เชื้อเห็ดที่ใช้ แหล่งผลิต อายุเชื้อ และผลต่อการเกิดผลผลิต
11.2.2 วัสดุอาหารเสริมที่ใช้ แหล่งที่นำมา คุณลักษณะ และผลต่อการเกิดดอกเห็ด
11.2.3 การเกิดศัตรูเห็ด และความเสียหายที่เกิดขึ้น
11.2.4 ระยะเวลาที่เส้นใยเห็ดเดินเต็มก้อนขี้เลื่อย ระยะเวลาที่จะเกิดดอกเห็ด และจำนวนวัน/เดือน/ปี ที่เก็บดอกเห็ด
11.2.5 ผลผลิตดอกเห็ดที่เก็บได้ในแต่ละวันต่อโรงเรือน และผลผลิตรวมทั้งหมดต่อโรงเรือน
11.2.6 บันทึกราคาเห็ดแต่ละวัน และรายได้รวมในการจำหน่ายแต่ละวัน และรายได้ในการผลิตในแต่ละรุ่น
11.3 บันทึกสภาพอากาศในพื้นที่
11.3.1 อุณหภูมิห้องบ่มเส้นใย และภายในโรงเรือนเปิดดอกในแต่ละวัน โดยวางหรือแขวนเครื่องมือ ตรวจสอบอุณหภูมิให้ห่างจากก้อนเชื้อเห็ดประมาณ 50 เซนติเมตร
11.3.2 สภาพความชื้นสัมพัทธ์ภายในโรงเรือนเปิดดอกเห็ดในแต่ละวัน โดยวางหรือแขวนเครื่องมือ ตรวจสอบความชื้นให้ห่างจากก้อนเชื้อเห็ดประมาณ 50 เซนติเมตร

Advertisements
ข้อความนี้ถูกเขียนใน เรื่องของเห็ด คั่นหน้า ลิงก์ถาวร

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s